De basisprincipes van het improviseren op toneel

'Ja, en ...', in plaats van 'Ja, maar ...'
Hoewel het een natuurlijke neiging is van velen om ‘Ja, maar …’ als eerste antwoord te geven, maakt 'Ja, en ...' improviseren niet alleen mogelijk, maar ook gemakkelijk. Je zegt 'Ja' tegen dat wat er is. En je hoeft daar alleen nog maar iets aan toe te voegen. Dit levert een gezamenlijke verantwoordelijkheid en synergie op.

Voorbereid in het hier en nu
Improviseren kun je alleen maar hier en nu, niet gisteren of morgen. De aanboden liggen in het hier en nu voor het oprapen. Als je ze maar ziet en gebruikt. Vergis je niet, daar gaat een gedegen voorbereiding aan vooraf om dat te kunnen. De improvisator traint zijn improvisatiespier, denkt na over een minimale structuur (die maximale flexibiliteit geeft) en laat al zijn plannen varen als de voorstelling iets anders nodig heeft.

Zoek het gevaar op
Oftewel: breek de routine. Bij het doorbreken van routines, klein en groot, ontstaat de mogelijkheid tot de ontwikkeling van een verhaal.

Durf te falen
De improvisator weet niet waar hij eindigt, gaandeweg ontvouwt het verhaal zich. Om het interessant te maken voor zichzelf, zijn medespelers en het publiek moet hij risico's nemen, iedere keer opnieuw. En daarbij moet hij leren omgaan met zijn angst voor het falen, want die gaat aan de actie vooraf. En nog niet bezig zijn met het oordeel achteraf. In het hier en nu is er alleen maar de actie.

Laat de ander schitteren
De improvisator heeft geen last van zijn ego. Door goed te kijken en te luisteren kan hij zich verbinden met zichzelf, met anderen en met zijn omgeving. Hij kijkt voortdurend wat zijn mede-improvisator nodig heeft om een volgende stap te kunnen zetten. Samenwerking en communicatie op het scherpst van de snede zijn dus ook primaire voorwaarden om een goed resultaat te bereiken.

En bij deze regels voegen we de 'bonus-regel' voor het echte leven toe:

Gebruik de kracht van de lach
De lach is een krachtig instrument. Lachen zorgt voor verbinding, het ontspant de geest en heeft nog veel meer positieve gevolgen. Juist doordat de improvisator verbindingen legt, wordt er vaak gelachen om improvisaties. En het principe van de lach uit de verbinding is prima bruikbaar op de werkvloer.

Basisregels improviseren Troje